Σάββατο, 4 Ιουνίου 2016

ΣΤΕΦΑΝ ΤΣΒΑΙΧ, ΚΕΦΑΛΑΙΟ 1, Ο κόσμος της σιγουριάς




Στέφαν Τσβάιχ (1881-1942): «Ο χθεσινός κόσμος»-μια παλιά έκδοση της δεκαετίας του ’60, απόδοση στα ελληνικά Τάκη Μενδράκου, σκληρό μαύρο εξώφυλλο.

# Εκείνο τον Αύγουστο του 2012, το ανέσυρα βιαστικά από τα πίσω ράφια της βιβλιοθήκης του σπιτιού μου, όπου βρίσκονται τα αγαπημένα «απομεινάρια» της παιδικής και εφηβικής μου βιβλιοθήκης.

# Το  έριξα στο σακίδιο μου και άρχισα να το διαβάζω στο κατάστρωμα του πλοίου με προορισμό την Αίγινα (και με αδιάσειστη μαρτυρία ένα εισιτήριο-σελιδοδείκτη, ως συνήθως).

# Από τις πρώτες σελίδες άρχισα να αναρωτιέμαι για το τι μπορεί να βρίσκει ελκυστικό σ’ ένα τέτοιο βιβλίο ένα παιδί που μεγαλώνει στη δεκαετία του ’60.

# Σίγουρα, τα επτά πρώτα κεφάλαια και ιδίως το Κεφάλαιο 1, Ο κόσμος της σιγουριάς.
1 Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΗΣ ΣΙΓΟΥΡΙΑΣ
2 ΤΟ ΣΚΟΛΕΙΟ ΣΤΟΝ ΠΕΡΑΣΜΕΝΟ ΑΙΩΝΑ
3 EROS MATUTINOS
4 UNIVERSITAS VITAE
5 ΠΑΡΙΣΙ Η ΠΟΛΗ ΤΗΣ ΑΙΩΝΙΑΣ ΝΙΟΤΗΣ
6 ΠΕΡΙΠΛΑΝΗΣΕΙΣ ΣΤΟΝ  ΔΡΟΜΟ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΜΟΥ
7 ΠΕΡΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ

# Όταν σκέφτομαι πως θα μπορούσαμε έτσι απλά να δώσουμε ένα χαρακτηρισμό στην εποχή που προηγήθηκε από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, στην εποχή που μεγάλωσα, νομίζω πως τέλεια το πετυχαίνουμε αν την ονομάσουμε «χρυσόν Αιώνα της σιγουριάς». Στέφαν Τσβάιχ

# Στο όγδοο Κεφάλαιο, θυμάμαι τα μαύρα σύννεφα που άρχισαν να μαζεύονται πάνω από την Ευρώπη.
8 ΦΩΣ ΚΑΙ ΣΚΟΤΑΔΙ ΠΑΝΩ ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ
9 ΟΙ ΠΡΩΤΕΣ ΩΡΕΣ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ ΤΟΥ 1914
10 Ο ΑΓΩΝΑΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΣΥΝΑΔΕΛΦΩΣΗ
11 ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ
12 ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΑΥΣΤΡΙΑ
13 ΞΑΝΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
14 ΗΛΙΟΒΑΣΙΛΕΜΑ
15 INCIPIT HITLER
16 Η ΑΓΩΝΙΑ ΤΗΣ ΕΙΡΗΝΗΣ

# Όλα θέματα (ανεπίκαιρα) επίκαιρα σήμερα σκεφτόμουν, καθώς διέτρεχα τις σελίδες του βιβλίου ξανά, με μια νέα τεχνική ανάγνωσης, γρήγορη και κατακερματισμένη, ιδίως χωρίς εκείνη την παλιά παιδική αφηγηματική συνέχεια και ονειροπόλα περιέργεια (14-8-2012).


# Ξαναγύρισα στον πρόλογο του βιβλίου και τον διάβασα σαν να ήταν  επίλογος.

# Ποτέ δεν έδωσα ξεχωριστή σημασία στον εαυτό μου, ώστε να μπω στον πειρασμό ν’ αφηγηθώ την ιστορία της ζωής μου στους άλλους. Χρειάστηκε να συμβούν ένα σωρό γεγονότα, καταστροφές και δοκιμασίες, που είναι δύσκολο να υποστεί ξανά μια και μόνη γενιά, για να βρω το κουράγιο, όπου ο κεντρικός ήρωας ή καλύτερα το κύριο σημείο θα ήμουνα εγώ.(…).Ο καθένας από μας, ο πιο μικρός και  ο πιο ασήμαντος τραντάχτηκε ως τα τρίσβαθα του απ’ τις ηφαιστειώδεις εκρήξεις της Ευρωπαϊκής γης. Αν κάτι μ’ έκανε να ξεχωρίσω ανάμεσα στο πλήθος δεν είναι τίποτα άλλο έξω από το ότι ήμουνα Αυστριακός, Εβραίος, συγγραφέας, ανθρωπιστής και ειρηνόφιλος κι έτσι βρέθηκα πάντα στο σημείο εκείνο που οι σεισμοί ήταν πιο βίαιοι. Τρείς φορές κατάστρεψαν το σπίτι μου και την ύπαρξη μου, με ξέκοψαν από το παρελθόν και με σφεντόνισαν με μια δραματική δύναμη στο κενό…. Στέφαν Τσβάιχ

# ΕΠΙΛΟΓΟΣ ΧΧΙ
«Εκείνο το που να σταθώ;» τόμαθα τόσο καλά! Αλλά δεν παραπονιέμαι γι’ αυτό. Οι ξεσπιτωμένοι καθώς απελευθερώνονται, αποκτούν μιαν καινούργια αίσθηση: επειδή χάνουν κάθε δεσμό, δεν έχουν υστεροβουλίες» (Στέφαν Τσβάιχ)

Φωτεινή Μαργαρίτη (F/M)

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου