Πέμπτη, 9 Απριλίου 2015

ΜΙΑ ΜΙΚΡΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ. Αφιερωμένη στο Γέροντα ή τη Γηραιά Κυρία, όλο και πιο έκπτωτους στο σύγχρονο κόσμο.

«Γιατί έφερες τον μπαμπά σου;»
«Για να θυμάμαι το παρελθόν», είπε η Καντελάρια.
«Οι γέροι περισσεύουν», είπε άτονα η Ντινόρα.
Κάρλος Φουέντες

Το Γηροκομείο
Η εκκλησία αποτελεί τμήμα του συγκροτήματος «Οίκος Ευγηρίας Ολυμπίας και Τριφυλίας» στα Κρέστενα Ν.Ηλείας, το οποίο πήρε το Α’ βραβείο αρχιτεκτονικού διαγωνισμού του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης (Αύγουστος 2008), ενώ παράλληλα έγινε η ανάθεση της μελέτης του έργου, η οποία ολοκληρώθηκε σε επίπεδο μελέτης εφαρμογής το 2010.
Η περιοχή υπέστη μεγάλες καταστροφές στις πυρκαγιές το καλοκαίρι του 2007, αφήνοντας ακατοίκητα χωριά, άστεγους και ξεριζωμένους από τον τόπο τους  και τις οικογένειες τους πολλούς ηλικιωμένους κατοίκους.
Επιδίωξη της μελέτης του Γηροκομείου ήταν «συγκρότημα και περιβάλλων χώρος, να λειτουργούν σαν μικρογραφία ενός μικρού οικισμού». Πάνω σ’ αυτή την κεντρική ιδέα στηρίχθηκε ο γενικός σχεδιασμός του χώρου. Κάθε χώρος αντιμετωπίσθηκε σαν ανεξάρτητο αρχιτεκτονικά αντικείμενο. Επιδιώχθηκε μέσω του σχεδιασμού ένας ενιαίος αρχιτεκτονικός ρυθμός, που σέβεται την ποικιλία, ενώ συνεκτιμήθηκε το αγροτικό περιβάλλον και η ανάδειξη της τοπικής κλίμακας της περιοχής.

Η Εκκλησία
Στην απόληξη του συγκροτήματος (ΝΔ γωνία) διαμορφώθηκε ένα πλάτωμα, και τοποθετήθηκε  η εκκλησία.
Πρόκειται για μια μικρή εκκλησία 70 τ.μ., σε σύνολο δόμησης 2.200 τ.μ. (το συγκρότημα) και σε περιβάλλοντα χώρο 7.500 τ.μ. (πάρκο πολλαπλών χρήσεων). Το κτίσμα αποτέλεσε ειδικό αντικείμενο σχεδιασμού, από την αρχική ιδέα μέχρι τα σχέδια εφαρμογής.



Πινακίδα Ι. Εικόνες και κείμενα από το αρχείο Φωτεινή Μαργαρίτη (2001), Γραφή και πέτρα, Ανέκδοτες διδακτικές σημειώσεις και διαλέξεις, Βόλος: Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας 

Η εκκλησία είναι κατασκευασμένη εξ ολοκλήρου από εμφανές μπετόν, το οποίο αντιμετωπίζεται με τη λογική της ρευστής πέτρας. Αυτό επιτρέπει την δυνατότητα δημιουργίας σε μια μοντέρνα εκδοχή εγχάρακτων ή ανάγλυφων παραστάσεων, συμβόλων, χαράξεων και αποτυπωμάτων στην τοιχοποιία και στα δάπεδα (κατ’ αναλογία με τα ένθετα διακοσμητικά θέματα και ανάγλυφα της παραδοσιακής ελληνικής εκκλησίας).




Πινακίδα ΙΙΙ. Εκκλησία, Νότια όψη. Κολλάζ σε χαρτί 70Χ100 (Μελετητής: αρχιτέκτων  Φωτεινή Μαργαρίτη, συνεργάτης αρχιτέκτων Μελίνα Αναλυτή)

Με την αναγωγή σε κάποιες εσωτερικές αρχές και όχι στην απομίμηση, η οικειοποίηση της παράδοσης της πέτρας στον ελληνικό χώρο, μπορεί να μεταφερθεί στα σύγχρονα υλικά, με καινούργιες μεθόδους και τεχνικές σχεδιασμού και εφαρμογής.
Τα νέα υλικά και τεχνολογίες  επιτρέπουν στα κτίρια όπως και στο παρελθόν να ιστορούν με νοητικά και θρησκευτικά σύμβολα και αφηγήσεις μιας νέας «ιδεογραμμικής» γραφής. Όπως άλλοτε συνέβαινε με τις εγχάρακτες και ανάγλυφες πέτρες των μνημείων.
 


Πινακίδα ΙV. Εκκλησία, Ανατολική όψη. Κολλάζ σε χαρτί 70Χ100 (Μελετητής: αρχιτέκτων  Φωτεινή Μαργαρίτη, συνεργάτης αρχιτέκτων Μελίνα Αναλυτή)
 

 Όλα αυτά φέρνουν εκ νέου το κτίσιμο και την γραφή σε μία μεγάλη προσέγγιση μεταξύ τους, επιτρέποντας ποιητικές μεταγραφές που υποδεικνύουν τρόπους μέσα από τους οποίους το σημερινό κατακερματισμένο περιβάλλον μπορεί να περνάει από τον κόσμο της λειτουργικότητας, στον κόσμο του νοήματος και της ποίησης.

Αυτό που μου δίνει ο πατέρας μου είναι κάτι επιπλέον, είναι η μνήμη. Όσο ο πατέρας μου είναι στο σπίτι, δεν θα ξεχάσω. Ξέρετε τι ωραίο είναι να έχεις πράγματα να θυμάσαι! (έλεγε η Καντελάρια)………Κάρλος Φουέντες

Φωτεινή Μαργαρίτη (F/M)

Σημειώσεις
Αποσπάσματα από την αρχιτεκτονική μελέτη «Οίκος ευγηρίας Ολυμπίας και Τριφυλίας» .
Α΄ Βραβείο κλειστού αρχιτεκτονικού διαγωνισμού (2008), μετά από πρόσκληση-προεπιλογή του Κοινωφελούς Ιδρύματος Αλέξανδρος Ωνάσης και ανάθεση της μελέτης του έργου (δωρεά στις πυρόπληκτες περιοχές του Ν. Ηλείας). 
Μελετητής: Φωτεινή Μαργαρίτη και συνεργάτες (F/M architects)..
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου