Σάββατο, 14 Μαρτίου 2015

ΟΙ ΧΕΙΡΩΝΑΚΤΕΣ : Μάστορες και οραματιστές



Με πέτρες και με λέξεις…
Οι ΧΕΙΡΩΝΑΚΤΕΣ μπορεί να λειτουργήσουν σαν ένα είδος αλληγορίας για τον άνθρωπο που είναι «αυτοδημιούργητος» πάνω στην γη και οφείλει να προστατέψει εκείνα που έφτιαξε, να οραματισθεί και να κτίσει τα μελλοντικά.
Ο κ. Χ ανατρέχει όπως πάντα στις σημειώσεις του
ΗΠΕΙΡΩΤΕΣ ΜΑΣΤΟΡΟΙ
Οι τέκτονες ούτοι είναι οι δημιουργοί λαμπροτάτων αρχιτεκτονικών μορφών και ρυθμών… Σήμερον διαπιστούται ασυζητητί ότι, η ολότης των αξιολόγων κτισμάτων όλων των Βαλκανίων και μέρους της Μικράς Ασίας, είναι έργον αποκλειστικώς ιδικόν των.  Ν.Εγγονόπουλος 

Ύστερα αναλάμβαναν οι πελεκάνοι. πρώτα με το βελόνι κατεργάζονταν την πέτρα παίρνοντας τα «χοντρά» για να φτιάξουν επίπεδες επιφάνειες, το «πανί». Έστρωναν μετά την ανώμαλη επιφάνεια με τη «χτενιά» και με το «λούστρο». Πάνω εκεί σχεδίαζαν το «κέντημα» με βελόνι ή μολύβι.    
Τα εργαλεία τ’ αγαπούσαμε σα παιδιά μας και τα κουβαλούσαμε με προσοχή, μη πάθουν τίποτα. Ένας καλός πελεκάνος έπρεπε νάχει 40 με 50 σφήνες και βελόνια. «Τσοκάνια», «πήχη», «γωνιά», «ματρακάδες», «κοπίδια», «βελόνια», «σφήνες», «ντιβισλίτικα», «χτενιά». Είχαμε μαζί μας και «κουμπάσο», το διαβήτη, για να βγάζουμε τα στρογγυλά. Διήγηση ενός πυρσογιαννίτη Μάστορα.
Να μη πραχαλίσουμε όρματη πραχάλα γιατί ο μπαρός φορεί κατσάλι.
Να μη φκιάσουμε καλή δουλειά γιατί το αφεντικό είναι κακός (σκύλος).
Από τα κουδαρίτικα, γλώσσα κρυπτική των μαστόρων, όπου το κάθε πράγμα μπορούσες να το «ξοφλιάσεις» (να το πεις) «αλλοιώτικο».
ΟΙ ΧΤΙΣΤΕΣ.
Ένας λαός εφάνηκε σαν τους δωριείς. Τελευταίο έθνος ανθρώπων πέρασε τον ορίζοντα και παρουσιάστηκε. Είναι χτίστες από την Ξάνθη. Νύχτες που κράτησαν όσο γενιές αφουγκράζονταν τους σεισμούς κι ελάτρεψαν την τέχνη των σπιτιών. Από πανάρχαια παράδοση οικογένειες από σπουδαίους τεχνίτες. Νομάδες που ποτέ δεν κατοικούν κι όλο φεύγουν  Γιώργος Χειμωνάς

Φωτεινή Μαργαρίτη (F/M)

Σημειώσεις
# Εικόνες: 1.Πυρσογιαννίτες μάστοροι στην Περσία 1934. 2.Ιδιόχειρος περιγραφή και σχέδιο του μύλου της Γκάλινας, 1868, του Πυρσογιαννίτη μάστορα Μήτρου Ζγκολόμπη (1840-1906)  3.Εργαλεία πελεκάνων.
# Κείμενα και εικόνες in Φ.Μαργαρίτη «Το εργαστήρι του συγγραφέα. Το εργαστήρι του αρχιτέκτονα»,(Καστανιώτης, 2007)
 


 



Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου