Πέμπτη, 17 Απριλίου 2014

Ο ΕΠΙΤΑΦΙΟΣ ΔΕΝ ΕΧΕΙ ΧΡΩΜΑ ΜΟΝΟ ΕΛΛΗΝΙΚΟ



Πηγή εικόνας: FOSPHOTOS / Αλέξανδρος Κατσής,  εδώ

Πριν από μερικούς μήνες, είχα δει μια φωτογραφία που χαράχθηκε έντονα στην μνήμη μου. Η μάνα του 26χρονου μετανάστη από το Πακιστάν Σαχτζάτ Λουκμάν, ήρθε στην Αθήνα για να εναποθέσει ένα λουλούδι στα Πετράλωνα, στο σημείο όπου οι φασίστες δολοφόνησαν  αναίτια με μαχαίρι τον γιό της (17η Ιανουαρίου 2013)...Και αίφνης κινητοποίησε μέσω της όρασης μου αυτό που αποκαλούμε Ματιά, δηλαδή μια εσωτερική «συναστρία» εικόνων και σκέψεων. Δεν συμβαίνει το ίδιο με όλες τις εικόνες και τις φωτογραφίες επικαιρότητας. Ίσως αυτό που διέκρινε αυτή την φωτογραφία από τις άλλες και μπορεί να λειτουργούσε ακόμη και ανεξάρτητα από το κλικ του φωτογράφου, ήταν ακριβώς η κινητοποίηση της Ματιάς, που την έκανε να λειτουργεί ως μάρτυρας του Ανεπίκαιρου… Με την έννοια που δίνει σ’ αυτή την διάσταση της φωτογραφίας ο Roland Barthes…
Ο "Επιτάφιος" δεν έχει χρώμα πια μόνο ελληνικό, σκέφτηκα, ανάμεσα σε πολλά άλλα...





#Επιτάφιος 1936
Στις 9 Μάη του 1936, γίνεται η αιματηρή καταστολή της διαδήλωσης των απεργών καπνεργατών στη Θεσσαλονίκη με αποτέλεσμα τον πρώτο νεκρό. Η εικόνα  της μάνας μπροστά στο σώμα του σκοτωμένου γιου της μετατρέπεται σε κοινωνική διαμαρτυρία και εξέγερση.
Ο Έλληνας ποιητής Γιάννης Ρίτσος σε τρεις μέρες γράφει τα πρώτα άσματα του «Επιταφίου», έργο το οποίο θα μελοποιηθεί από τον Μίκη Θεοδωράκη. Η ατομική οδύνη διασταυρώνεται με την συλλογική / κοινωνική αλλά και το θείο δράμα. Αυτή τη σύγκλιση, όσο κι αν φαίνεται αυτονόητη σήμερα, αναλαμβάνει να κάνει ορατή η Τέχνη,  σαν μια υπόσχεση ουτοπίας επί της γης, που θα αντισταθμίσει το χάος. Το τοπικό μετασχηματίζεται σε οικουμενικό…Αυτή είναι η ουσία της ευρωπαϊκής κουλτούρας, η οποία κλονίζεται σήμερα, και η οποία οφείλει να ξαναδεί τον εαυτό της…

# Επιτάφιος ΧΧΙ
 Όχι δεν πρόκειται για Ματιά οίκτου και εναντίωσης στον ρατσισμό…Η εικόνα  της μάνας μπροστά στο «αόρατο» σώμα του σκοτωμένου γιού της (Ξένου / Πακιστανού μετανάστη στην Αθήνα) ξαναφέρνει στο προσκήνιο την ουσία της Νέας Οικουμενικότητας, σε ένα επίπεδο κριτικής, ριζικής αμφιβολίας, επίγνωσης και αναζήτησης, πέραν των παλιών ορίων…
Γιατί «…είμαστε σήμερα όλοι εξόριστοι σε ένα κόσμο χωρίς κέντρο. Και η οικουμενικότητα συνίσταται πλέον στην αναγνώριση της εκκεντρικότητας» (Κάρλος Φουέντες)

Φωτεινή Μαργαρίτη (F/M)



 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου