Δευτέρα, 28 Απριλίου 2014

ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ: Θεμέλιος λίθος η πρωτότυπη και εφαρμοσμένη έρευνα και η ολοκληρωμένη μελέτη.

Συνέντευξη Φωτεινής Mαργαρίτη στο περιοδικό INSIDE, Τεύχος 53, Δεκέμβριος 2007

1. Θα θέλαμε να μας μιλήσετε για τις σπουδές και τα έργα σας, κάνοντας μια αναδρομή στους πιο σημαντικούς σταθμούς της καριέρας σας.
Ένας σταθμός στις σπουδές μου είναι το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (1973-78). Σ’ αυτές οφείλω την άποψη πως ο αρχιτέκτονας δεν είναι μόνο καλλιτέχνης αλλά και καλός μάστορας, με κοινωνική ευθύνη απέναντι στην πόλη. Είναι μια άποψη που με ακολουθεί διαχρονικά..
       Αν στην Ελλάδα η πρόσληψη της μοντέρνας αρχιτεκτονικής ήταν κάπως μονοσήμαντη, το Παρίσι μου θεμελίωσε την άποψη πως  το μοντέρνο κίνημα εξελίσσεται μέσα από πολλά διαφορετικά ρεύματα. Πως τα εργοτάξια, η ίδια η πόλη αντιπροσωπεύουν πεδίο εξαιρετικών ανακαλύψεων. Συνέπεσε να βρίσκομαι εκεί την δεκαετία του 1980 που είχε αρχίσει μια περίοδος αναγέννησης της αρχιτεκτονικής με τα μεγάλα έργα ,κυρίως  του Μιτεράν. Με επίκεντρο το Παρίσι και με παράλληλες σπουδές στο Λονδίνο και στην Ρώμη, είχα την ευκαιρία να έρθω in situ σε επαφή με τα μεγαλύτερα εργοτάξια εν ενεργεία και να εμπεδώσω την διαρκή σχέση της αρχιτεκτονικής με την έρευνα και της θεωρίας με την πράξη.
Με αυτή την αντίληψη οικοδόμησα και την επαγγελματική μου δραστηριότητα ιδρύοντας το 1983 το γραφείο μου στην Αθήνα. Από την μικρή κτιριακή κλίμακα μέχρι την κλίμακα του αστικού σχεδιασμού, τα έργα μου προσπαθώ πάντα να συνοδεύονται από πρωτότυπη και εφαρμοσμένη έρευνα.
Η επαγγελματική μου εξέλιξη δεν μπορεί να περιγραφεί συνοπτικά μέσα από κάποιους σταθμούς στην καριέρα μου. Μάλλον υπερτερεί ένα είδος συνέχειας. Επαγγελματική, επιστημονική και εκπαιδευτική δραστηριότητα, αλληλοτροφοδοτούνται σε ιδέες, μεθόδους και εργαλεία.

2. Ποιοι είναι οι αρχιτέκτονες που σας επηρέασαν και ποιο κίνημα αρχιτεκτονικής θα μπορούσε να ασκήσει σήμερα επίδραση στο σχεδιασμό αλλά και την εσωτερική διαμόρφωση του δικού σας σπιτιού;
Με ενδιαφέρουν όλοι εκείνοι οι αρχιτέκτονες που δεν μιμούνται, αλλά διαμορφώνουν ένα ιδιαίτερο προσωπικό στυλ. Είναι αυτοί που κανείς δεν μπορεί να τους αντιγράψει.
       Τα παραδείγματα των αγαπημένων μου δημιουργών είναι επομένως πολλά και ανομοιογενή από πρώτη άποψη. Ανατρέχω σ’ αυτούς για να καταλάβω τον τρόπο σκέψης τους, τις καινοτομίες τους, τα εργαλεία δουλειάς τους.
Θεωρώ αξεπέραστο το BAUHAUS γιατί εισήγαγε την απλότητα του μοντέρνου – μία διαχρονική αξία κατά την γνώμη μου.
       Άνοιξε την αρχιτεκτονική, αντίθετα με αυτό που πολύ πιστεύουν, σ’ ένα κόσμο πολυμορφίας, σε αντίθεση με το παρελθόν,  όπου ήταν εγκλωβισμένη σε ορισμένα στυλ. Αυτό εξακολουθεί να είναι κάτι  πολύ σύγχρονο, τώρα που επικοινωνούμε εύκολα με πολλούς και  διαφορετικούς πολιτισμούς. Το μοντέρνο μπορεί να μεταμορφώσει το διαφορετικό ή το παλιό, σε κάτι εντελώς νέο. Μπορεί συνεχώς να διευρύνεται παρακολουθώντας τη νέα τεχνολογία.
       Από εκείνη την εποχή συγκρατώ επίσης την αξία του σχεδιασμού που φτάνει και στην παραμικρή λεπτομέρεια. Αυτός ο σχεδόν χειρωνακτικός σχεδιασμός, και η φράση του F.L.Wright «τόσα είδη κατοικίας όσα και οι άνθρωποι», είναι και τα επαγγελματικά μου πιστεύω
      
3. Κατά πόσο σήμερα η επίπλωση προσαρμόζεται στην αρχιτεκτονική γραμμή μιας κατοικίας; Επεκτείνεται η αρμοδιότητα ενός αρχιτέκτονα και στον τομέα της εσωτερικής διακόσμησης ή στις μέρες μας αυτοί οι δύο τομείς ακολουθούν εντελώς ξεχωριστή πορεία;
Θεωρώ πως η αρχιτεκτονική μελέτη, θα πρέπει να εντάσσει στον σχεδιασμό της, όλα τα σταθερά στοιχεία εξοπλισμού ενός σπιτιού, ώστε να βρουν την λειτουργική θέση τους στο χώρο. Δεν μπορώ π.χ. να φανταστώ ένα σπίτι χωρίς τον σχεδιασμό του τζακιού, της κουζίνας κλπ  ή  χωρίς χρώματα.
Η διακόσμηση αναλαμβάνει σ’ ένα επόμενο στάδιο. Πρέπει να δίνει μια αύρα ελευθερίας στον κάτοικο, όπως επίσης να εμβαθύνει και να υπηρετεί την αρχιτεκτονική, όπως η σκηνογραφία υπηρετεί το ύφος ενός θεατρικού έργου.

4. Σε ποια πράγματα θα πρέπει να έχει καταλήξει κάθε πελάτης πριν έρθει σε επαφή με τον αρχιτέκτονα που θα σχεδιάσει την κατοικία του;
Το κυριότερο είναι να έχει καταλήξει σ’ ένα πρόγραμμα λειτουργιών, τι ακριβώς θέλει από ένα σπίτι, καθώς και σ’ ένα περίγραμμα κόστους.
Επαφίεται στον αρχιτέκτονα να σχεδιάσει μια πρωτότυπη πρόταση, σε  δημιουργική συνεργασία μαζί του.
Είναι κατά την γνώμη μου προς όφελος του πελάτη να μην δημιουργεί από την αρχή ένα ασφυκτικό πλαίσιο, ζητώντας έτοιμα πρότυπα.
       Παρατηρώ τελευταία, ακόμη και στον τομέα της μονοκατοικίας, να επεκτείνεται μια μαζική αντίληψη αρχιτεκτονικής. Βλέπω να διακινούνται λύσεις prêt a porter, σαν να είναι τα μοντέλα από ένα δειγματολόγιο, που ο πελάτης  επιλέγει και ο αρχιτέκτονας εφαρμόζει. Ένα περίτεχνο αέτωμα ή μια ακριβή μπρούντζινη πόρτα σ’ ένα σπίτι που κατά τα άλλα είναι μια φτηνή εργολαβική κατοικία, απλώς εξωραΐζει..

 5. Kατά πόσο η αρμονική συνεργασία ανάμεσα στον αρχιτέκτονα και τον πελάτη είναι καθοριστική για την ιδανική έκβαση ενός έργου ή μιας αρχιτεκτονικής μελέτης; Mε ποιους τρόπους αυτή η συνεργασία μπορεί πράγματι να είναι επωφελής και για τους δύο;
Θεμέλιο λίθο σ’ αυτή την σχέση θεωρώ μια ολοκληρωμένη μελέτη.
Είναι κάτι το οποίο υποτιμάται στην Ελλάδα, ειδικά στον χώρο της κατοικίας, όπου η εφαρμογή αφήνεται σ’ ένα κακώς εννοούμενο αυτοσχεδιασμό στην οικοδομή. Με αποτέλεσμα πολύ συχνά να διαταράσσονται οι σχέσεις πελάτη – αρχιτέκτονα, να γίνονται κακοτεχνίες ή σοβαρές υπερβάσεις κόστους.
Πιστεύω σ’ ένα είδος κουλτούρας γύρω από αυτή την σχέση μελέτης – κατασκευής, η οποία πρέπει να καλλιεργηθεί.

6. Τι είναι αυτό που απαιτεί σήμερα από τον αρχιτέκτονα ένας ιδιώτης που επιθυμεί να κτίσει μια κατοικία, και ποιο είναι το κόστος που πρέπει να υπολογίσει;
Θα έλεγα τι θα έπρεπε να απαιτεί. Ασφάλεια κατασκευής, έξυπνες λύσεις που εξοικονομούν χώρο και ενέργεια και προβλέπουν μελλοντικές προσαρμογές, ποιοτικά υλικά, ιδιαίτερο αρχιτεκτονικό ύφος.
       Δεν θα ήθελα να δώσω μία τιμή κόστους ανά τετραγωνικό, η οποία είναι κυμαινόμενη. Η πείρα με έχει διδάξει  πάντως, πως μπορεί να υπάρξει μείωση του κόστους , όσο πιο ολοκληρωμένη είναι μια  μελέτη και κυρίως όταν προσδίδει στυλ και άποψη στο σπίτι, χωρίς να προσφεύγει στο «φανταχτερό» .

7. Θα μπορούσαμε να υπολογίσουμε το μέσο κόστος της ανακαίνισης ενός παλαιού διαμερίσματος 100 τ.μ. στο κέντρο της Αθήνας;
Θα μπορούσε να δώσει κανείς ένα ενδεικτικό ελάχιστο κόστος περί τα 1100 ευρώ /τμ.(σημ.αναφέρεται σε τιμές 2007). Θα προσθέσω όμως πως  σε τέτοια διαμερίσματα, σημασία έχουν οι έξυπνες λειτουργικά λύσεις και η χρήση  φτηνών υλικών, παλιών και νέων, που με τον κατάλληλο σχεδιασμό μπορούν να έχουν υψηλή αισθητική. Θεωρώ πως η επανάχρηση της κατοικίας στο κέντρο των πόλεων είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο για την αρχιτεκτονική σήμερα, που απαιτεί εξειδικευμένη έρευνα σε βάθος.

Φωτεινή Μαργαρίτη (F/M)

Αναφορές
Η συνέντευξη συνοδεύει την αρχιτεκτονική παρουσίαση αφιέρωση στο έργο μου: INSIDE, Τεύχος 53, Δεκέμβριος 2007, σ.200-207
 

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου