Πέμπτη, 17 Απριλίου 2014

Ασύμμετρες πόλεις.





                                       Στο Σάο Πάολο στη Βραζιλία, 2011. Πηγή εικόνας εδώ


Η επίκαιρη είδηση, ανάμεσα σε μια πληθώρα ανάλογων ειδήσεων σε όλο τον κόσμο, καθίσταται σχεδόν παγκόσμια κοινοτυπία: «Κύμα αυτοδικίας στην Αργεντινή. Η ποιότητα ζωής είναι ανύπαρκτη για την πλειονότητα, ενώ το ένα τρίτο του πληθυσμού ζει σε περιφραγμένες συνοικίες πολυτελείας…» (Εφημερίδα των Συντακτών 16-4-2014, http://www.efsyn.gr/?p=190404)
Σίγουρα ο  κόσμος δεν θα είχε φτάσει στο χείλος του γκρεμού, όπως σήμερα, αν η πολιτική δεν είχε αποδεχτεί ως μονόδρομο την πρωτοφανή κοινωνική ασυμμετρία, εφαρμόζοντας «πειράματα σε ανθρώπους».
Η έρευνα του Αμερικανού Mike Davis για τον «πλανήτη των slums (παραγκουπόλεων)» το 2006, θα αποδείξει πως η μαζική μετακίνηση των πληθυσμών, αν και μοιάζει για τις ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις με  ασυνήθιστη τοπική πραγματικότητα, είναι απόρροια  μιας συγκλονιστικής παγκόσμιας πραγματικότητας. Στις λεγόμενες χώρες του τρίτου κόσμου, οι κάτοικοι των slums αποτελούν το ιλιγγιώδες 78.2 τοις εκατό επί του πληθυσμού τους, ποσοστό που ισοδυναμεί με το 1/3 του παγκόσμιου αστικού πληθυσμού. Το νέο αστικό προλεταριάτο, αποθηκευμένο στις πόλεις και εξορισμένο από την θεσμική παγκόσμια οικονομία, αποτελεί απρόβλεπτη εξέλιξη και  με επιπτώσεις για τον «πρώτο κόσμο».
Αυτή η ιδιόμορφη ανισότητα, σύμφωνα με τον Richard Sennett, έχει ήδη εξελιχθεί σε αχίλλειο πτέρνα της σύγχρονης κοινωνίας. Γιατί ο ανταγωνισμός του τύπου «ο νικητής τα παίρνει όλα» προκαλεί όχι μόνο ακραίες υλικές ανισότητες, αλλά και διευρυνόμενες κοινωνικές ανισότητες, ένα αίσθημα αβυσσαλέας κοινωνικής αδικίας, η οποία επιστρέφει στον «οπλισμένο» νικητή κατ’ αρχήν ως ελλιπής αφοσίωση ή  έλλειψη εμπιστοσύνης και τέλος ως βίαιη απάντηση, όσο βίαιη είναι η απόρριψη.
Τα Τείχη, συνιστούν την άλλη όψη του ίδιου νομίσματος. Στο εσωτερικό των πόλεων πολλαπλασιάζονται πλέον οι περιτειχίσεις. Το 1/3 των κατοίκων αντιδρά στον έσωθεν κίνδυνο από τα υπόλοιπα 2/3 του αστικού πληθυσμού, ανασύροντας το συντηρητικό μοντέλο της μεσαιωνικής περιτειχισμένης πόλης.
Ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό μοντέλο πολεοδομικής εξέλιξης των πόλεων παγκοσμίως, που δεν θα πρέπει να μας αφήσει αδιάφορους από πολλές απόψεις, τώρα που το τοπικό συμπλέει σχεδόν αυτονοήτως με το παγκόσμιο. Γιατί αυτό το μοντέλο συνοδεύεται όπως είναι φυσικό από νέες μεθόδους διακυβέρνησης, στις οποίες μας επιτρέπεται ήδη να εντοπίσουμε τάσεις λαϊκού ή τεχνοκρατικού ολοκληρωτισμού…

Φωτεινή Μαργαρίτη (F/M)

 


Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου